شهرستان برخوار خاستگاه هنر تعزیه ایرانی

سابقه هنر آیینی و نمایشی تعزیه در شهرستان برخوار به بیش از دو قرن می‌رسد و در واقع برخوار خاستگاه تعزیه ایرانی به شمار می‌رود.

به گزارش چشم برخوار، هنر آیینی و نمایشی تعزیه یکی از مهم‌ترین هنرهای آیینی استان اصفهان و به خصوص شهرستان برخوار است که دارای سبک ویژه و اساتید خاص در این زمینه است.

محرم بهانه‌ای می‌شود برای نشستن پای صحبت‌های یکی از قدیمی‌ترین تعزیه‌خوان‌های ایران.

حسن نرگس‌خانی از بهترین و پرکارترین تعزیه‌خوان‌های ایران است که در سال ۱۳۴۸ در منطقه دلیگان از توابع برخوار متولد شده است.

او تعزیه را از طفولیت و از بچه‌خوانی در نقش حضرت سکینه (س) آغاز کرد و افتخار شاگردی در محضر میرزا حسین معینی دلیگانی را در کارنامه دارد.

او از افتخارات مکتب تعزیه اصفهان به شمار می‌آید؛ وی در نقش حضرت عباس (ع) از بهترین‌ها بوده و سبک خاص او در اجرای  تعزیه حضرت حر و توانمندی وی در ایفای نقش‌های تعزیه باعث افزایش تعداد مخاطبان وی شده است.

نرگس‌خانی ۴۲ ساله می‌گوید: مادرم نذر کرده بود که من مداح اهل‌بیت شوم به همین دلیل در هشت سالگی مرا به هیئت‌های مختلف می‌برد.

وی افزود: آن زمان در محله دلیگان استادی به نام حاج میرزا حسین معینی دلیگانی بود که هم کار مرشدی را بر عهده داشت و هم تعزیه‌خوان مجالس امام حسین (ع) بود.

این هنرمند تعزیه می‌گوید: روز اولی که وارد هنر آیینی و نمایشی تعزیه شدم شهادت حضرت ابوالفضل العباس (ع) بود که به من نقش حضرت سکینه (س) را دادند این در حالی بود که نتوانستم هیچ کلامی را درست و حسابی بر زبان جاری کنم.

او این روز را روزی طلایی در کار خود می‌داند و معتقد است که از همین جا علاقه‌مند به این آیین شده است.

نرگس‌خانی تصریح کرد: اولین علی‌اکبری خوانی‌ام توأم با استرس‌های زیاد بود که نزد حاج میرزا حسین معینی دلیگانی، حاج اسماعیل معینی و مرشد محمد صالحی دلیگانی و خیلی از ذاکرهای محلی اجرا کردم که همه‌ آنها از بزرگان هنر تعزیه‌خوانی در اصفهان محسوب می‌شدند.

وی خاطر نشان کرد: به یاد دارم لباس شهادت‌خوانی و عباس‌خوانی را در زمان ۲۰ سالگی و با اصرار فراوان اطرافیان بر تن کردم.

این تعزیه‌خوان برخواری اظهار کرد: نسخه حضرت ابوالفضل (ع) را که قبلاً در نگهبانی‌های سربازی‌ام در دوران جنگ در منطقه سر پست‌های نگهبانی حفظ کرده بودم شروع به خواندن کردم.

وی افزود: بر این اعتقادم که یک تعزیه‌خوان از بطن کار باید زیردست یک استادی که در تعزیه‌خوانی تجربه کافی و لازم را دارد، علم تعزیه را یاد بگیرد.

نرگس‌خانی با بیان اینکه امروز در شرایطی قرار گرفته‌ایم استقبال‌کنندگان از تعزیه و ذاکرهای امام حسین (ع) نیز فراوان است، اضافه کرد: هیچ موقع یک تعزیه‌خوان نمی‌تواند تعزیه‌خوانی را شغل قرار دهد چرا که هنر آیینی و نمایشی تعزیه‌خوانی شغل نیست بلکه عشق به امام حسین و اهل‌بیت (ع) است.

این شهادت‌خوان ادامه داد: تعزیه از مذهب، تعزیت و عزاداری سرچشمه گرفته که در قدیم به آن روش‌خوانی می‌گفتند.

نرگس‌خانی با بیان اینکه سنت تعزیه یکی از مهم‌ترین اصول تعزیه است، تصریح کرد: تحولی نیز در تعزیه باید باشد که نسبت به سنت و اصالت آن ضربه وارد نکند.

وی با توصیه به جوان‌های امروزی، بیان کرد: جوانان باید در راستای ولایت‌مداری، حفظ تقوا و انتشار شعائر مذهبی یا همان تعزیه‌خوانی حرکت کنند.

* مجوز ۲۱ اجرای تعزیه به مدت ۱۲ روز در برخوار صادر شده است

به سراغ رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان برخوار رفتیم تا اطلاعاتی را در مورد گروه‌های تعزیه و نحوه اجرا آن‌ها در سطح شهرستان برخوار کسب کنیم.

داوود صابری با بیان اینکه یکی از عناصر ارزشمند فرهنگی تعزیه و شبیه‌خوانی است که طی سالیان گذشته جایگاه خود را در فرهنگ ایرانیان حفظ کرده است، اظهار کرد: تعزیه یا شبیه‌خوانی، نوعی نمایش مذهبی و سنتی ایرانی شیعی، عمدتاً درباره شهادت امام علی(ع) و امام حسین (ع) و مصائب اهل‌بیت است.

وی افزود: واژه «تعزیه یا تعزیت» در اصل به معنای توصیه به صبر کردن، تسلّی دادن و پرسش از بازماندگانِ درگذشتگان بوده و در برخی مناطق ایران مثلاً در خراسان به معنای «مجلس ترحیم» است.

 

رئیس اداره ارشاد شهرستان برخوار ادامه داد:تعزیه در ابتدا به این شکل بود که تنها دسته‌هایی به کندی از برابر تماشاگران می‌گذشتند و با سینه زدن و زنجیر زدن و کوبیدن سنج و نظایر آن و حمل نشانه‌ها و علم‌هایی که بی‌شباهت به افزارهای جنگی نبود و نیز هم‌آوازی و هم‌سرایی در خواندن نوحه، ماجرای کربلا و شهادت امام حسین را به مردم یادآوری می‌کردند.

صابری ادامه داد: در مرحله بعدی آوازهای دسته‌جمعی کمتر شد و نشانه‌ها بیشتر و یکی دو واقعه‌خوان نیز به آنان اضافه شدند که واقعه را برای تماشاگران نقل کرده و سنج و طبل و نوحه آنها را همراهی می‌کرده، چندی بعد به جای نقالان، شبیه چند تن از شهدا را به مردم نشان دادند که با شبیه‌سازی و نشانه‌های نزدیک به واقعیت می‌آمدند و مصائب خود را شرح می‌دادند.

وی در ادامه با بیان اینکه امسال در سطح شهرستان برخوار ۲۱ مجوز اجرای تعزیه به مدت ۱۲ روز صادر شده است، تصریح کرد: هنر آیینی تعزیه در شهرستان برخوار قدمت بسیار زیادی دارد.

رئیس اداره ارشاد شهرستان برخوار با بیان اینکه هنر آیینی تعزیه در شهرستان برخوار حدود دو سال است که ثبت ملی شده، بیان کرد: شهرستان برخوار خاستگاه تعزیه ایران است و اکثر گروه‌های تعزیه‌خوانی در سطح این شهرستان جهت خدمات‌رسانی بهتر ساماندهی شده‌اند.

وی با اشاره به اینکه جهت بیمه تعزیه‌خوان‌های واجد شرایط از طریق وزارت‌خانه مربوطه پیگیری‌های خوبی صورت گرفته است،مطرح کرد: این بیمه از طریق صندوق حمایت از هنرمندان و نویسندگان صورت می‌گیرد.

صابری با بیان اینکه بیش از ۱۰ تعزیه‌خوان پیشکسوت در سطح شهرستان برخوار زندگی می‌کنند، یادآور شد: در پیگیری‌هایی که به عمل آمده سعی شده از این عزیزان نیز تجلیل به عمل آید.

فارس



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.