زندگی نامه مرحوم آیت اله شیخ حیدرعلی محقق آدرمنابادی

آیت اللّه‏ شیخ حیدر علی محقق آدرمنابادی به سال ۱۲۹۳ شمسی در آدرمناباد ـ حدودا پانزده کیلومتری شمال شرقی اصفهان و از روستاهای منطقه برخوار که امروزه محسن آباد نامیده می ‏شود ـ پا به عرصه وجود گذارد.

به گزارش چشم برخوار؛

زندگی نامه

آیت اللّه‏ شیخ حیدر علی محقق آدرمنابادی به سال ۱۲۹۳ شمسی در آدرمناباد ـ حدودا پانزده کیلومتری شمال شرقی اصفهان و از روستاهای منطقه برخوار که امروزه محسن آباد نامیده می‏شود ـ پا به عرصه وجود گذارد. پدرش حسن نام داشت و فردی معتقد و سخت‏کوش بود که امور خود را از طریق زراعت می‏گذرانید.

آیت اللّه‏ محقق دوران کودکی را در همان روستا نزد شخصی به نام صادق مشغول تحصیلات اولیه گردید و در حقیقت دوران مکتب‏خانه را طی کرد.علاقه ‏مندی آقای محقّق نسبت به فراگیری علم و دانش دردوران صباوت به گونه ‏ای بود که از پدرشان تقاضا می‏نمود در ازای زحمات مکتب‏دار در آبیاری زمین‏های کشاورزی متعلق به مکتب‏دار (صادق) او را یاری دهد.

آن گونه که استنباط می‏شود آقای محقق حدود ده سالگی راهی حوزه علمیه اصفهان شده و از همان اوان از محاضر دانشمندان و علمای بسیاری سود جسته است. وی سالیان سال به طور شبانه روزی دردوران جوانی در مدرسه نیم‏آورد ساکن بوده و گاهی یک هفته یا دو هفته یا حتی یک ماه در آن‏جا ساکن و به تعبّد و تعلّم مشغول و گاه گاهی راهی آدرمناباد می‏گردید و بیش از پنجاه پیش به همراه خانواده و فرزندان ساکن اصفهان گردید.

آیت اللّه‏ محقق در حوزه علمیه اصفهان ادبیات را از محضر حضرات حجج اسلام میرزا محمد علی فرقانی، آقا شیخ محمد باقر قمشه ‏ای و آقا شیخ محمد علی عالم فرا گرفت. همچنین قوانین را نزد آقا شیخ محمد خراسانی معروف به حکیم (م. ۱۳۵۵ ه” ” .ق.) وآقا شیخ محمد حسن عالم نجف‏ آبادی (م.۱۳۸۴ ه” ” .ق.) و شرح لمعه را از آقا شیخ علی یزدی (م. ۱۳۵۳ ه” ” .ق.) و رسائل را نزد آقا سیّد مرتضی خراسانی (م. ۱۳۵۷ ه” ” .ق.) که از شاگردان مبرّزحاج ‏آقا رضا همدانی بود تلمّذ نمود. وی بخشی از کفایه و نیز قسمتی از متاجر را از محضر آقا سیّد محمد نجف آبادی (م. ۱۳۵۸ ه” ” .ق.) فرا گرفت؛ آقا سیّد محمد نجف ‏آبادی درتدریس کفایه بسیار مسلّط و از شاگردان خوب مرحوم آخوند خراسانی به شمار می‏رفت.

آیت اللّه‏ محقق در دوره درس خارج از درس آیت اللّه‏ شیخ محمد رضا نجفی مسجد شاهی (م. ۱۳۶۲ ه” ” .ق.) معروف به ابوالمجد استفاده بسیار نمود. مرحوم محقق در این رابطه فرموده است: «از جمله اساتیدم مرحوم حاج شیخ محمد رضا نجفی است. من در درس خارج ایشان شرکت می‏کردم. این درس را مرتب ثبت و ضبط می‏کردم. آن مرحوم هم خیلی به من اظهار محبت می‏کرد به طوری که روزی مانعی پیش آمد نتوانستم در درس شرکت کنم، ایشان نگران شده بودند و مرحوم حاج آقا عطاء (درب امامی) را فرستاده بودند که به هر کیفیتی هست فلانی در درس شرکت کند، زیرا مطالب من را ایشان خوب ثبت می‏کند.»

همچنین از دیگر اساتید آیت اللّه‏ محقق آقا میر سیّدعلی نجف آبادی (م. ۱۳۶۲ ه” ” .ق.) بود که او نیز از مراتب والایی از تقوا و دانش برخوردار بود و بسیاری از فضلای اصفهان مانند عالم ربانی مرحوم آیت اللّه‏ شیخ احمد فیاض و آقا سیّد علی علاّمه فانی ـ رحمه ما اللّه ـ از حضور اوسودجسته ‏اند.

مرحوم آیت اللّه‏ محقق، مدتی هم جهت کسب فیض بیشتر راهی حوزه معنوی ـ علمی قم گردید و در آن‏جا نیز از محاضر علمای بزرگ و آیات عظام آقای صدر، آقا سیّد محمد تقی خوانساری و آقای حجت بهره برد. پس از آن آقای محقق راهی بارگاه علوی یعنی نجف اشرف شده تا از این مرکز بزرگ و کهنسال علمی و معنوی که آن زمان نیز رونق بسیاری داشت استفاده نماید. در آن‏جا نیز از درس حضرات آیات عظام: آقا میرزا ابراهیم اصطهباناتی، آقا سیّد محمود شاهرودی، آقا شیخ محمد کاظم شیرازی و آقا سیّد جمال الدین گلپایگانی استفاده نمود. آنچه ازگفته‏ های مرحوم آیت اللّه‏ محقق برمی ‏آیددوره خارج را در حدود چهارده سال طی نموده است.از جمله مراجع بزرگواری که مرحوم محقق ازاو اجازه اجتهاد گرفته‏ اند می‏توان از آیه‏اللّه‏ العظمی سیّد ابوالحسن اصفهانی ـ رحمه اللّه‏ علیه ـ نام برد.

ویژگی‏های اخلاقی و خصوصیات معنوی آیت اللّه‏ شیخ حیدر علی محقق قابل توجه و چشمگیر بود. از جمله سفارشات ایشان اقامه نماز در اوّل وقت بود و تعبّد و تقیّد خاص به نماز شب، مناجات و تهجد داشت. انس بسیاری با قرآن کریم داشت و در مواقع مختلف حتی آخرین لحظات حیات پربرکت خویش به تلاوت قرآن پرداخت. ولایت ایشان عجیب بود به طوری که هرگاه نام یکی از ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ برده می‏شد اشک از دیدگان او جاری می‏شد. به یاد دارم روزی به حجره آقای محقق در مدرسه نیم‏آورد رفته بودم، چند نفری هم آن‏جا حضور داشتند، مطلبی پیش آمد و حکایتی از کرامات امام علی بن موسی الرضا ـ علیه السلام ـ نقل کرد و درحین گفتن آن می‏گریست به طوری که مستمعین نیز از تأثیر کلام آن بزرگمرد منقلب شدند.

نفوذ بیان و تأثیر منابر وی طوری بود که منبرهای ایشان را صغیر و کبیر دوست می‏داشتند.آیت اللّه‏ محقق برای مردم و اصلاح امور آنان تلاش می‏کرد به صورتی که یکی از عواملی که باعث محبوبیت خاص وی گردیده بود اصلاح ذات بین بود؛ در مورد مسایل خانوادگی، اختلافات در امور مختلف از جمله مسأله میراث، شراکت در شغل و غیره. مواردی بود که زن و شوهری که حاضر به قبول حَکَم نمی‏شدند هر دو طرف مرحوم آقای محقق را به عنوان حکم قبول می‏کردند و بعداز مدتی می ‏آمدند و می‏گفتند خدا خیرشان بدهد اگر آقا مسأله و یا اختلاف ما را حل نمی‏کردند مجبور بودیم سالیان سال این راه را در دادگستری و در دادگاه طی کنیم و این موضوع رفع اختلافات مردم از سوی این مردوارسته سابقه ‏اش طولانی است.

به جز توسّل عجیب و ارادتی که به ساحت مقدس محمد و آل محمد ـ علیهم السلام ـ داشت به علما و دانشمندانی که در راه اشاعه حقیقت اسلام و تشیع و نیز ولایت امام علی ـ علیه السلام ـ مساعی بسیار به خرج داده بودند عشق می‏ورزید، از جمله به زیارت قبور علمای مدفون در تخت فولاد و یا مرقد صاحب بن عباد و یا بقعه ملا محمد باقر مجلسی می‏شتافت و گاهی به افرادی که گرفتاری داشتند، می‏فرمود: بروید سر قبر علاّمه مجلسی! و می‏گفت: شواهد و نظایر بسیاری از کرامات ایشان دارم و کسانی که از روح او(مجلسی) استمداد جسته ‏اند به حاجت خود رسیده ‏اند. به ولایت و رهبری جامعه ‏اسلامی بسیار ارج می‏نهاد؛ خصوصا به حضرت امام ـ قدس سره ـ علاقه فراوان داشت.

در زندگی قانع و بسیار صرفه‏ جو بود و به فرزندانش نیز چنین آموخته بود و توصیه‏ اش به مردم دوری از اسراف و پرهیز از تجمّلات بود و سلوک او نیز همین بود. محبّت او به مردم زیاد بود و کوچک و بزرگ را می‏پذیرفت و آن گونه که توصیف شد وی معمولاً از منزل به مدرسه نیم‏آورد و یا مسجد ذوالفقار می‏رفت و یا از آن‏جا به منزل رهسپار می‏گردید و این راه طولانی را با وجود کبر سن و ضعف جسمانی طی می‏نمود. فرزندشان نقل می‏کرد گاهی می‏دیدیم آقا علی‏رغم این که این راه را پیاده و عصا زنان آمده بودند، یک یا دو هندوانه را در دستمالی پیچیده و آورده بودند، از ایشان می‏پرسیدیم: از کجا خریدید؟ می‏فرمود: از میوه ‏فروش نزدیک بازار (میوه ‏فروش‏هایی که میوه را در داخل گاری گذارده و می‏فروختند) به آقا گفتیم با وجود این راه طولانی، هندوانه‏ ها را هم در دست گرفته و آوردید؟ ایشان جواب دادند: مغازه‏ دار گفت: آقا! هندوانه ‏های من را ببرید و من روی او را زمین نگذاشتم و از او خرید کردم.

باوجود همه اشتغالات علمی و عبادی در مشکلات و امور خانه، همسر خود را یاری می‏نمود. علی‏رغم حدود پنجاه سال بیماری همسرش همواره مددکار وی بود و به او احترام بسیار می‏گذارد.

همان طور که آمد تقریرات برخی اساتید خویش را ثبت و ضبط نموده بود لکن متأسفانه در اثر آب گرفتگی منزل او به سال ۱۳۶۵ شمسی و تخریب کتابخانه ایشان، در این حادثه به جز از بین رفتن کتاب‏های بسیار کتابخانه، بسیاری از آثار و نوشته ‏های وی که هنوز طبع نشده بود هم از میان رفت و همواره آیت اللّه‏ محقق از این موضوع به تلخی یاد می‏نمود.

دو سه ماهی قبل از رحلت، بیماری ایشان سخت شد ولی با این حال تا آن‏جا که امکان‏پذیر بود برای اقامه نماز به مسجد و یا گاه ‏گاهی به محل تدریس خود می‏رفت.

سرانجام روز پنج‏شنبه بیست مرداد ماه هزارو سیصد و هفتاد و نه شمسی، پس از عمری تلاش و مجاهدت در راه تثبیت ارزش‏های معنوی اسلام و عترت رسول اللّه‏ ـ

صلوات اللّه‏ علیهم اجمعین ـ جان به جان آفرین تسلیم نمود.

یکی از دوستان می‏فرمود: اهل علمی از قم به اصفهان آمده بود و قصد ایشان زیارت آیه‏اللّه‏ محقق بود، قبل از آن که راهی منزل آقای محقق شود به خواب رفته در عالم رؤیا مشاهده می‏کند که حضرت سلمان از دنیا رفته است سپس خبر می‏رسد که آیه‏اللّه‏ آقا شیخ حیدر علی محقق از دنیا رفته ‏اند.

در رحلت او بسیاری از مردم اصفهان به سوگ نشستند و پیکر این عالم ملکوتی را در کنار بقعه صاحب بن عباد، دانشمند بزرگ شیعی و وزیر فرهیخته آل بویه، به خاک سپردند.



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.