مدتی است که بسیاری از مسئولان شهرستان برخوار فضای نماز جمعه را فرصتی مغتنم برای بیان دیدگاه‌ها و نظراتشان می‌دانند و قبل یا بین دو نماز در جایگاه امام جمعه قرار گرفته و به سخنرانی می‌پردازند .
این امر از جهاتی قابل نقد و بررسی است که در این مجال به آن ها می پردازیم .

به گزارش چشم برخوار؛ طرح بحث از ضرورت کرسي هاي آزاد انديشي به بهمن ماه سال 81 بر مي گردد، نقطه شروع ماجرا، سخنان رهبري در ديدار اعضاي انجمن اهل قلم بود و طي سال هاي گذشته در ديدارهاي مختلف ايشان با نخبگان و دانشجويان کشور شاهد تأکيد دوباره و عتاب آلود رهبر بخاطر عدم تحقق مطالبه ي معظم له در اين مورد بوديم.

«فکر کنید، بگویید، بنویسید، در مجامعِ خودتان منعکس کنید، آن کرسى‌هاى آزاداندیشى را که من 100 بار ‌ـ‌با کم و زیادش‌ـ تأکید کرده‌ام راه بیندازید و این‌ها را هى آنجا بگویید. این می‌شود یک فضا. وقتى یک فضاى گفتمانى به وجود آمد، همه در آن فضا فکر می‌کنند، همه در آن فضا جهت‌گیرى پیدا می‌کنند، همه در آن فضا کار می‌کنند.»1

بررسی اهمیت و لزوم برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی می‌تواند دلایل این مطالبه‌ی مهم رهبر فرزانه‌ی انقلاب را آشکارتر سازد و می‌توان نقاط ضعف و کم‌کارهای دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط با این موضوع را شناسایی کرد.

اما برای دریافتن اهمیت کرسی‌های آزاداندیشی ابتدا باید به چرایی لزوم برگزاری این کرسی‌ها توجه کرد.

برای دست یافتن به لزوم برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها، به عنوان یکی از مراکز علمی، پیش از هر چیز لازم است تا نگرشی بر مفهوم «آزاداندیشی» داشته باشیم.

آزاداندیشی و آزادی از آن دست مفاهیمی است که گاهی با تفسیر به رأی مواجه می‌شود و اشخاص و گروه‌های گوناگون می‌کوشند تا از این تعبیر برداشت‌های متفاوت و گاه متضادی را به ذهن مخاطب منتقل کنند. یکی از دلایل مقاومت و ایستادگی برخی از مسئولان  در برابر جان گرفتن کرسی‌های آزاد‌اندیشی برداشت نادرستی است که از این تعبیر در ذهن آن‌ها نشسته است، در حالی که آزاداندیشی مفهومی متفاوت از هیاهوها و جنجال‌آفرینی‌های سیاسی دارد.

مدتی است که بسیاری از مسئولان شهرستان برخوار فضای نماز جمعه را فرصتی مغتنم برای بیان دیدگاه‌ها و نظراتشان می‌دانند و قبل یا بین دو نماز در جایگاه امام جمعه قرار گرفته و به سخنرانی می‌پردازند .
این امر از جهاتی قابل نقد و بررسی است که در این مجال به آن ها می پردازیم .
از جهتی حضور مسئولان در نماز جمعه و حضور در بین مردم اقدام پسندیده و قابل تقدیر است، ولی از جهاتی دیگر مورد نقد و بررسی است؛از طرفی هنگام اذان ظهر و قرائت خطبه های نماز جمعه جمعیت زیادی در مصلای نماز جمعه نیست و اکثر مردم در بین بیانات سخنران وارد مصلی می شود و از اهم محتوای سخنران محروم می‌شوند.
از طرفی دیگر روز جمعه فرصتی است برای استراحت و گردش و دید و بازدید که سخنرانی بین دو نماز منجر به طولانی شدن نماز عبادی سیاسی جمعه می شود و به نوعی غیر محترمانه گروگانگیری مردم به شمار می آید.
از طرفی دیگر به دلیل متکلم وحده بودن سخنران، بسیاری از مردم نمی‌توانند مطالبات و درخواست های خود را با مسئول مربوطه مطرح کنند.
اخیراً در برخی از شهرستان‌ها ائمه جمعه پیگیر مطالبات مردم شده اند و این امر بازتاب خوبی در بین مردم و رسانه های جمعی داشته است.
بنا بر این یکی از پیشنهادات قابل بررسی و اجرا، پیشنهاد صندلی خدمت یا تریبون آزاد با مسئولان شهرستان است به نحوی که هر هفته یکی از مسئولان شهرستان در ساعتی قبل یا بعد از اقامه نماز جمعه در مصلی حاضر شده و ضمن بیان سخنان مطالب خود، به سوالات و مطالبات مردم پاسخ می دهد.
این امر نه تنها مزاحمتی برای نمازگزاران ندارد بلکه می تواند بسیاری از مردم را به نماز جمعه به عنوان محلی برای بیان مشکلات و ارائه پیشنهادات سازنده ترغیب و تشویق کند .

نظر برخی مراجع در رابطه با سخنرانی  در میان دو نماز  جماعت:

نام مرجع تقلید پاسخ به استفتاء

آیت‌الله‌ ناصر مکارم شیرازی

در صورتی که کوتاه باشد کار خوبی است.
آیت‌الله موسوی اردبیلی فی‌نفسه اشکال ندارد ولی نباید باعث ایجاد خستگی در نمازگزاران و در نتیجه عدم رغبت آنان برای شرکت در نماز جماعت شود.
آیت‌الله نوری همدانی سزاوار است بر اساس مقتضیات حال نمازگزاران عمل شود.
آیت‌الله شبیری زنجانی

امام جماعت باید با در نظر گرفتن مامومین و شرایط آنها زمان برپایی نماز، فاصله بین دو نماز، آداب و ادعیه و سخنرانی را تنظیم کند. بنابراین چنانچه مصلحت نمازگزاران رعایت گردد عمل مزبور مناسب است.

آیت‌الله علوی گرگانی

در حدی که موجب گریز مامومین و نمازگزاران از مسجد نشود اشکال ندارد.

آیت‌الله عز‌الدین حسینی

بهتر است سخنرانی را بعد از دو نماز ایراد کنند تا افرادی که کار دارند از فیض دو نماز محروم نشوند.

پی‌نوشت‌ها:

1- بیانات در دیدار جمعى از نخبگان و برگزیدگان علمى، 13 مهر 1390.

2- بیانات در دیدار جمعى از اعضاى تشکل‌ها و کانون‌ها و نشریات و هیئت‌هاى مذهبى‌ و شمارى از نخبگان، 15 آبان 1382.

/6262