با توجه به کهولت سن ، ایشان همچنان فردی استوار در عرصه ی علم و دانش هستند به گونه ای که تا سال گذشته مشغول تدریس در دانشگاه اصفهان بودند

به گزارش چشم برخوار؛اعضای کانون هم اندیشی شهر حبیب آباد به رسم ادب سالی چند مرتبه به دیدار دکتر عباس ادیب حبیب آبادی میروند.
ایشان در حال حاضر در آستانه ی ۹۷ سالگی به سر می برند.
با توجه به کهولت سن ، ایشان همچنان فردی استوار در عرصه ی علم و دانش هستند به گونه ای که تا سال گذشته مشغول تدریس در دانشگاه اصفهان بودند و دانشجویان به قدری مشتاق تدریس ایشان بودند که این بزرگوار را از دفترشان تا کلاس درس مشایعت می کردند.
مصاحبت با دکتر ادیب که فرد بسیار با تجربه ای در عرصه ی اجتماع و علم هستند بسیار تاثیر گذار و دلنشین است به گونه ای که محو صحبت های ایشان می شویم.
در گفتگو با ایشان تمامی صحبت ها به شهر حبیب آباد ختم می شود ، شهری که پیشتاز عرصه ی علم در شهرستان برخوار محسوب می شود.
پای صحبت های دکتر که می نشینیم از خاطرات خود در سالهای گذشته می گوید،خاطراتی که برای نسل جوان بسیار شیرین و دلنشین است.
دکتر ادیب از خاطرات مدرسه ای که در سال ۱۳۴۹ در حبیب آباد بنا کرده است می گویند ، مدرسه ای که هم اکنون در حال تخریب است.با وجود شرایط  تخریبی دانش آموزان همچنان دراین مدرسه مشغول تحصیل می باشند. ایشان امیدوار هستند که با همت خیرین بتوانند مدرسه ای جدید در این مکان بنا کنند.

ولادت و نوجوانی

دکتر عباس ادیب در سال ۱۳۰۱ در خانواده ای مذهبی و فرهنگ دوست در شهر حبیب آباد که آن زمان قریه ای کوچک بود ، متولد شد و چون شناسنامه ی او در سال ۱۳۰۴ به ثبت رسید ، تاریخ تولد وی آن سال لحاظ گردیده است . پدر او مرحوم محمد علی در مدرسه ای که به شکل مدارس علمیه امروزی بود و توسط محاسب الدوله تأسیس و اداره می شد ، تدریس می کرد و چون تحصیلات حوزوی داشت معارف اسلامی و زبان عربی را خوب می دانست . ایشان پس از مدتی به استخدام قرار دادی اداره ی فرهنگ وقت درآمده و مدیریت مدرسه ی چهار کلاسه ی اسفرجان را در دست می گیرد . پس از مدتی خود را به خورزوق که از شهرهای غرب برخوار است ، منتقل و در پی آن به دولت آباد انتقال می دهد تا به قریه ی حبیب آباد نزدیک تر بوده و رفت و آمد هفتگی او به زادگاهش بهتر صورت گیرد .

دکتر عباس ادیب در دوران کودکی در مکتب خانه ی حبیب آباد خواندن و نوشتن و قرائت قرآن مجید را آموزش دید و در این فاصله از تعلیمات پدر نیز بهره ی وافر برد . پس از آن تا کلاس چهارم ابتدائی را در مدرسه ی دولت آباد فرا گرفت و چون در منطقه ی برخوار ادامه ی تحصیل در پایه ی بالاتر امکان پذیر نبود مدتی را در محضر فقیه کامل و دانشمند عالم حضرت آیت الله ادیب حبیب آبادی کسب فیض نمود و یک دوره جامع المقدمات و عربی را تا اواخر صمدیه و علوم جدید نظیر علم جبر ، معادلات ، هندسه فضائی و هیئت را نیز فرا گرفت و این همه به دلیل آن بود که پدر به دلیل سن کم فرزند اجازه ی حضور در مدارس اصفهان را به او نمی داد . ادیب حبیب آبادی در سال ۱۳۱۸ به سن استقلال می رسد و به دنبال قبولی در امتحان ششم ابتدایی ، پائیز همان سال وارد دبیرستان سعدی اصفهان می گردد . آموزش های قبل از ورود به دبیرستان باعث می شود که او در دوران تحصیل همواره از شاگردان سر آمد باشد . محل سکونت وی در اصفهان درطول مدت تحصیل مدرسه کاسه گران و حجره ای بوده که وی از آن استفاده می کرده است .

تحصیلات عالی

درسال ۱۳۲۰، او بزرگترین مشوق و حامی خود یعنی پدر را از دست می دهد. اگرچه در آن سالها حضور متفقین در ایران و وقایع داخلی به خصوص گرانی و قحطی را درک می کند لیکن عزم و اراده ی قوی اوهمه ی موانع را از جلوی پایش برمی دارد.  در سال ۱۳۲۴ و پس از اخذ دیپلم طبیعی ، همزمان در کنکور سه رشته ی پزشکی ، دارو سازی و دندانپزشکی شرکت کرده و با عنایت به همت و استعداد وافر ، به عنوان نفر چهارم از بین ۹۰۰ نفر در رشته ی پزشکی دانشگاه تهران قبول می شود . ناگفته نماند ادیب حبیب آبادی در رشته ی دندانپزشکی به عنوان نفر سوم و در رشته ی دارو سازی به عنوان نفر دوازدهم نیز پذیرفته می شود.

دکتر ادیب تحصیل را در دانشگاه تهران و در رشته طب شروع کرده و در مدت تحصیل از مساعدتهای دوستان و همشهریان حبیب آبادی خود نظیر عباسعلی داروئی،پدر دکتر هشیارسر و مرحوم دکتر مستشفی که ریاست درمانگاه بیمارستان گوهرشاد حسابی را بر عهده داشت استفاده نموده و با کار در بخش های مختلف این درمانگاه به دانسته ها و معلومات پزشکی خود می افزاید .

ادیب حبیب آبادی در سالهای تحصیل طب از اساتید بسیاری کسب فیض نمود ، لیکن مرحوم دکتر مصطفی حبیبی گلپایگانی بیشترین تاثیر را بر او داشت . از دیگر اساتید او می توان به دکتر محمد حسین ادیب ، مرحوم دکتر علی وکیلی و پرفسور یحیی عدل اشاره کرد.

دکتر ادیب همسرخود را در همان دوران تحصیل و اشتغال در درمانگاه دکتر مستشفی بر می گزیند و در همین ایام است که صاحب دو فرزند دختر می شود . او به منظور تأمین هزینه های زندگی در آموزشگاه شبانه به تدریس فیزیک و ریاضی اشتغال می ورزد . ادیب حبیب آبادی  در سال ۱۳۳۰ پس از طی دوره ی انترنی در بخش جراحی تحت سرپرستی پروفسور عدل  در بیمارستان سینا ی تهران بنا به پیشنهاد مرحوم دکتر وکیلی با ترجمه ی کتاب فرانسوی تشخیص عملی به اتفاق یکی از دوستانش از رساله ی پزشکی خود دفاع نموده و قسم نامه ی سقراط را قرائت و امضا کرده و عضوی از جامعه ی پزشکان می شود .

دانشکده پزشکی دانشگاه اصفهان

 دکتر عباس ادیب حبیب آبادی پس از پایان تحصیلات شش ساله ی پزشکی و در همان سال فارغ التحصیلی یعنی اواخر تابستان ۱۳۳۰ یک آگهی استخدام از دانشکده پزشکی اصفهان مشاهده می کند. پس از نام نویسی و گذراندن آزمون کتبی ، شفاهی و عملی در تهران به عنوان دستیار داخلی پذیرفته شده و به دانشکده ی پزشکی اصفهان معرفی می گردد . در آن هنگام مرحوم دکتر مرتضی حکمی  سرپرستی دانشکده ی پزشکی اصفهان را بر عهده داشته است .

بنا به پیشنهاد دکتر حکمی و به دلیل کمبود استاد در رشته ی فیزیولوژی ، تدریس در این رشته به ایشان محول می گردد . ادیب حبیب آبادی در سال ۱۳۳۴ پس از چهار سال کار در رشته ی فیزیولوژی و نظر به اینکه دانشکده ی پزشکی اصفهان از استاد فارماکولوژی بی بهره بود ، به دنبال انتشار آگهی استخدام در رشته ی فارماکولوژی و با توجه به وابستگی عمیق فیزیولوژی و فارماکولوژی ،  در آزمون این رشته ثبت نام نموده و پس از گذراندن آزمون های متعدد کتبی ، شفاهی و عملی موفق به کسب عنوان دانشیار فارماکولوژی دانشکده ی پزشکی اصفهان می گردد .

دکتر ادیب در سال ۱۳۳۹ بنا به توصیه ی دکتر نامدار ، به منظور تکمیل معلومات با استفاده از بورس دولت فرانسه به مدت  ۸ ماه به دانشکده ی پزشکی « بردو » فرانسه می رود ، لیکن به اذعان خودش ، این سفر معلومات چندانی را عایدش نکرده وهمان دانسته های قبلی ، ذخیره های ارزشمند تری بوده است . به همین دلیل او بیشتر وقتش را در بخش بیماریهای گوارشی می گذراند.

ادیب حبیب آبادی در آن سالها دومین کرسی استادی و دانشگاهی رشته ی فارماکولوژی در ایران را کسب می کند  و در سال ۱۳۴۱ به دعوت دکتر « ابوتراب نفیسی » در خصوص قبول همکاری با ایشان جهت جلوگیری از انحلال دانشکده ی پزشکی اصفهان جواب مثبت می دهد . در اواخر اسفند سال ۱۳۴۱ دکتر ادیب به کارهای اداری دانشکده ی پزشکی و سپس دانشگاه اصفهان کشیده می شود و این همکاری تا آخر خرداد سال ۱۳۵۸ به عناوین  بازرس داروئی ، بازرس اداری و فنی ، معاونت دانشکده ی پزشکی ، معاونت اداری – مالی دانشگاه اصفهان و معاونت برنامه ریزی و آینده نگری دانشگاه اصفهان ادامه می یا بد . در این ایام بود که او همت وافری را در تکمیل فضای فیزیکی دانشگاه اصفهان و دانشکده پزشکی ( به دلیل انتقال این مجموعه به زمین های هزار جریب ) مبذول کرد.

دکتر ادیب در خرداد ۱۳۵۸ بنا به مصوبه ی شورای رؤسای دانشگاهها حکم معافیت از خدمت دریافت نمود واین در حالی بود که همکاری درکنار« دکتر معتمدی »و« دکتر طوسی » را در توسعه و ارتقاء و گسترش دانشگاه اصفهان در کارنامه خود داشت .

معافیت از خدمت فرصتی بود که او به کار ترجمه ی کتب ارزشمند در زمینه ی پزشکی به خصوص فارماکولوژی روی آورد . اولین ترجمه ی او کتاب « کارنت مدیکال » ۱۹۸۱ بود که مورد استقبال فوق العاده ی جامعه پزشکان و داروسازان سراسر کشور قرار گرفت و در طول ۳ ماه همه ی سه هزار جلد آن به فروش رفت . چاپ های این کتاب در سال های  ۱۹۸۳ ، ۱۹۸۶ و ۱۹۹۲ نیز توسط ایشان ترجمه شد. در این بین چاپ سال ۱۹۸۳ به عنوان کتاب سال کشور برگزیده شد و از ریاست جمهوری وقت حضرت آیت الله خامنه ای لوح تقدیر دریافت نمود. این خود شوق دکتر ادیب را برای تألیف و ترجمه ی کتب افزون کرد .

پس از حدود ۵ سال معافیت از خدمت بار دیگر ایشان دعوت به کار گردید و به کار آموزش و تألیف و ترجمه ادامه داد .

دکتر ادیب در سال ۱۳۷۵ و در سن ۷۰ سالگی شناسنامه با سمت استادی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بازنشسته گردید ، لیکن باهمکاری مسئولین وقت  دانشگاه و اعضای گروه فارماکولوژی و به منظور استفاده از تجربیات و خدمات او ، دفتر کاری در گروه برای ایشان در نظر گرفته شد و چند ساعتی نیز تدریس فارماکولوژی به عهده وی محول گردیده که تا به امروز ادامه دارد.

تألیفات و ترجمه های دکتر ادیب حبیب آبادی عبارتند از:

۱ . تألیف: داروهای موثر بر سلسله اعصاب نباتی  ( سال۱۳۴۰)

۲ . تألیف: آسیب شناسی روانی (سال ۱۳۴۴)

۳ . تألیف: فارماکولوژی پزشکی (سال ۱۳۵۴)

۴ . تألیف: فارماکولوژی پزشکی (سال ۱۳۵۹)

۵ . ترجمه: تشخیص و درمان بیماریها ۱۹۸۱ (سال ۱۳۶۰)

۶ . ترجمه: تشخیص و درمان بیماریها۱۹۸۳ (سال ۱۳۶۳)

۷ . ترجمه: بیماریهای کودکان (سال ۱۳۶۲)

۸ . ترجمه: بیماریهای زنان و مامایی (سال ۱۳۶۲)

۹ . ترجمه: کتاب پزشکی سیسیل (سال ۱۳۶۳)

۱۰ . ترجمه: فارماکولوژی پایه و بالینی جلد اول (سال ۱۳۶۳)

۱۱ . ترجمه: فارماکولوژی پایه و بالینی جلد دوم (سال ۱۳۶۴)

۱۲ . ترجمه: بخشهایی از جراحی شوارتز (سال ۱۳۶۵)

۱۳ . ترجمه: تشخیص و درمان بیماریها ۱۹۸۶ (سال ۱۳۶۸)

۱۴ . ترجمه: تشخیص و درمان بیماریها ۱۹۹۲ ( سال ۱۳۷۳)

۱۵ . تألیف: روشنگری در پزشکی کهنه و نو (۱۳۷۰)

۱۶ . تألیف: کلسترول و سکته های قلبی (سال ۱۳۷۴)

۱۷ . تألیف: فارماکولوژی پزشکی (سال ۱۳۷۵)

۱۸ . تألیف: بهداشت از کودکی تا کهنسالی (سال ۱۳۸۰)

۱۹ . ترجمه: بخشی از کتاب هلیکو باکتر پیلوری (سال ۱۳۸۰)

۲۰ . تألیف: ژن درمانی ( سال ۱۳۸۲)

۲۱ . تألیف: از مکتب خانه تا دانشگاه ( سال ۱۳۸۴)

لازم به ذکر است دکتر ادیب حبیب آبادی در کنار خدمات ارزنده ی خود در عرصه ی علوم پزشکی و دانشگاه اصفهان در زمینه انجام امور خیریه به خصوص بنای مدرسه ی ادیب حبیب آبادی منشأ خدمات بوده و هستند که امید می رود در سایه ی الطاف الهی و اندیشه ی والای آن عزیز همچنان تداوم یابد.

منابع

۱ . ادیب حبیب آبادی ، عباس ، از مکتب خانه تا دانشگاه ، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اصفهان :  سال ۱۳۸۴

۲ . ریاحی ، محمد حسین و چلونگر، محمد علی ، ادیب ماندگار ، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان : سال ۱۳۸۵

۳ . مجله ره آور فرهنگی ، شماره ۳ زمستان ۷۸